Arbutyna: liść chruściny, mącznica i co podaje etykieta

Arbutyna to glikozyd hydrochinonu, który występuje w liściach mącznicy lekarskiej i w liściach chruściny jagodnej. W organizmie przekształca się w hydrochinon wydalany z moczem. Mącznica ma tradycyjną monografię EMA, a chruścina jest innym gatunkiem z tej samej rodziny wrzosowatych. Poniżej: czym się różnią i co sprawdzić na opakowaniu.

Gałązka chruściny jagodnej z czerwonopomarańczowymi owocami i liśćmi
Tekst przygotowała i sprawdziła redakcja CystoGuide, która porównuje każdą informację z publicznymi źródłami o zdrowiu. Jak pracujemy

Czym jest arbutyna i w jakich roślinach występuje?

Arbutyna to związek roślinny z grupy glikozydów. Po spożyciu przekształca się w hydrochinon, który jest wydalany z moczem. Występuje w liściach mącznicy lekarskiej (Arctostaphylos uva-ursi) oraz w liściach chruściny jagodnej (Arbutus unedo), zwanej też drzewem truskawkowym. Obie rośliny należą do rodziny wrzosowatych (Ericaceae), ale są odrębnymi gatunkami.

Kobieta po czterdziestce z kubkiem herbaty w miękkim swetrze w domu

Zioła z arbutyną kojarzą się z tradycyjnym zielarstwem: liście zaparzano jako napary, dziś spotyka się je także w suchych ekstraktach w kapsułkach i tabletkach.

Warto znać jeden ciekawy szczegół: mocz może po arbutynie przybrać zielonkawobrunatny odcień. To znany efekt pochodnych hydrochinonu i sam w sobie nie jest powodem do niepokoju, ale dobrze, by nie zaskoczył.

  • Glikozyd hydrochinonu
  • Mącznica i chruścina to różne gatunki
  • Możliwe przebarwienie moczu

Dlaczego mącznica i chruścina bywają mylone?

Obie rośliny to krzewy lub krzewinki z rodziny wrzosowatych, obie mają skórzaste liście, a ich nazwy brzmią podobnie w wielu językach. Mącznica lekarska rośnie w chłodniejszym klimacie, chruścina jagodna to krzew śródziemnomorski z kulistymi, czerwono-pomarańczowymi owocami. Wspólne jest to, że w liściach znajduje się arbutyna.

To jednak nie znaczy, że dane o jednej rośliny przenoszą się automatycznie na drugą: ilość arbutyny, towarzyszące związki i tradycja użycia mogą się różnić. Dlatego etykieta powinna wymieniać gatunek wprost, a w tekstach o suplementach warto rozróżniać, o którą roślinę chodzi.

Co mówi EMA o liściu mącznicy lekarskiej?

Europejska Agencja Leków (EMA, komitet HMPC) opublikowała monografię ziołową Uvae ursi folium. Opisuje ona tradycyjne stosowanie (co najmniej 30 lat) preparatów z liścia mącznicy przy objawach lekkich, nawracających zakażeń dolnych dróg moczowych, takich jak pieczenie i częste parcie. Dotyczy wyłącznie dorosłych kobiet, po wykluczeniu poważnych stanów przez lekarza.

  • Stosowanie nie dłużej niż tydzień; jeśli objawy trwają ponad cztery dni lub nasilają się, należy zgłosić się do lekarza.
  • Nie stosować przy chorobach nerek; nie zaleca się w ciąży, w okresie karmienia i poniżej 18. roku życia.
  • Możliwe działania niepożądane: nudności, wymioty, ból brzucha.
  • Monografia opiera się na tradycyjnym użyciu i danych laboratoryjnych o działaniu arbutyny.

Monografia dotyczy leków ziołowych. Suplement diety to inna kategoria produktów, więc stosuj go zgodnie z etykietą i zapytaj farmaceutę. Dotyczy to także chruściny: monografia EMA odnosi się do mącznicy, nie do Arbutus unedo.

Jak czytać arbutynę na etykiecie?

Zapis na etykiecieNa co zwrócić uwagę
Liść (folium)Czyli część rośliny; sprawdź, czy to liść, a nie owoc.
Nazwa botanicznaCzy to Arctostaphylos uva-ursi, czy Arbutus unedo? Monografia EMA dotyczy mącznicy.
Standaryzowany do 5% arbutynyProcent odnosi się do ekstraktu, nie do masy całej tabletki.
Miligramy arbutyny na porcjęNajbardziej użyteczna liczba: porcja razy liczba porcji na dobę.
Czas stosowaniaPrzy mącznicy EMA mówi o krótkich okresach; trzymaj się zaleceń z opakowania.

Kto powinien zachować ostrożność przy arbutynie?

Zgłoś się do lekarza, jeśli:

dolegliwości trwają dłużej niż 2–3 dni lub wracają, pojawia się gorączka, ból w boku albo krew w moczu, jesteś w ciąży lub karmisz piersią, masz choroby nerek. Suplement diety nie zastępuje leczenia.

Nie łącz kilku produktów z arbutyną naraz bez porozmawiania z farmaceutą: łatwo wtedy przekroczyć porcje z etykiety.

W których produktach z katalogu jest liść chruściny?

ProduktJak jest podany w składzie (dane producenta i sprzedawcy)
CystobactLiść chruściny jagodnej, ekstrakt standaryzowany do 5% arbutyny, razem z D-mannozą, ekstraktem z żurawiny 4:1 i bioflawonoidami cytrusowymi; 30 kapsułek.

W URFEMIN i Cystiolla arbutyna nie jest deklarowanym składnikiem. Szczegóły na stronie Skład; ogólne zasady profilaktyki opisuje poradnik Jak zapobiegać zapaleniu pęcherza.

Cystobact — 30 kapsułek

Cystobact · 139 zł

Liść chruściny z 5% arbutyny razem z D-mannozą i żurawiną.

Zamówienie i dostawa: Polska.

Skorzystaj z ceny promocyjnej

Najczęściej zadawane pytania

Czy chruścina to to samo co mącznica?

Nie. To różne gatunki wrzosowatych, obie zawierają arbutynę. Monografia EMA dotyczy mącznicy lekarskiej.

Dlaczego mocz może zmienić kolor?

Pochodne hydrochinonu mogą nadawać moczowi zielonkawobrunatny odcień. To znany efekt, ale przy niepokojących objawach skonsultuj się z lekarzem.

Jak długo stosuje się liść mącznicy?

Monografia EMA mówi o stosowaniu nie dłużej niż tydzień, a przy objawach powyżej czterech dni o wizycie u lekarza. Suplement stosuj zgodnie z etykietą.

Czy można stosować w ciąży?

Dla preparatów z mącznicy nie zaleca się tego w ciąży i w okresie karmienia. Każdy suplement omów z lekarzem.

Czytaj także