Vaak aandrang: wat kun je doen bij een overactieve blaas?

Herken je dit?

Je kijkt in de bioscoop al bij de trailers waar de uitgang is. Je plant je route langs toiletten. Je wordt twee keer per nacht wakker. Het zijn herkenbare signalen die veel vrouwen delen, vaak zonder erover te praten. Het goede nieuws: met kleine aanpassingen en geduld kun je meer rust ervaren, en het is geen schande om hulp te vragen.

Wat is een overactieve blaas?

Bij een overactieve blaas heb je vaak en plotseling aandrang om te plassen, terwijl er soms maar een klein beetje komt, en word je er ’s nachts ook voor wakker. Thuisarts beschrijft de symptomen en adviezen duidelijk. Het is een veelvoorkomende klacht die je goed kunt aanpakken, ook al gebeurt dat niet van de ene op de andere dag.

Waar komt het door?

Soms is er geen duidelijke oorzaak. Bekende factoren: cafeïne en alcohol, een blaasontsteking, hormonale veranderingen rond de overgang, een zwakke of juist gespannen bekkenbodem, neurologische aandoeningen en bepaalde medicijnen. Bespreek langdurige klachten daarom altijd met je huisarts.

Blaastraining in vier stappen

1. Houd een plasdagboek bijNoteer drie dagen wat je drinkt en wanneer je plast. Zo zie je je eigen patroon.
2. Stel het plassen langzaam uitVoel je drang? Ga niet direct, maar wacht eerst een minuutje. Ontspan, adem rustig en bouw het geleidelijk op.
3. Verleng het intervalStreef naar steeds iets langer tussen de toiletbezoeken, tot je comfortabel op drie tot vier uur uitkomt.
4. Blijf drinkenMinder drinken om minder te hoeven plassen werkt averechts: geconcentreerde urine prikkelt de blaas juist meer.

Gewoontes die rust geven

• Beperk cafeïne en alcohol, vooral in de avond.
• Drink gespreid over de dag en minder vlak voor het slapen.
• Zorg voor een goede stoelgang met vezels en water.
• Draag geen strakke kleding die op je buik drukt.
• Beweeg dagelijks: wandelen is al genoeg.

Een dagritme dat rust geeft

Probeer je dag in te delen met vaste drinkmomenten: een groot glas bij het opstaan, een glas bij elke maaltijd en een kopje kruidenthee in de middag. Na zes uur ’s avonds drink je minder, zodat je ’s nachts minder vaak hoeft te plassen. Zet je wekker voor een “plasmoment” elke drie uur als je de neiging hebt om veel vaker te gaan. Dat voorkomt “voor de zekerheid”-bezoekjes die je blaas leren steeds kleinere hoeveelheden aan te kunnen.

Sport en beweging

Wandelen, fietsen, zwemmen en yoga zijn goede keuzes. Zware sprongen en hardlopen kunnen bij een zwakke bekkenbodem lastig zijn; een bekkenfysiotherapeut kan je helpen om stap voor stap op te bouwen. Veel vrouwen merken dat ze zich zekerder voelen naarmate ze fitter worden.

Bekkenfysiotherapie: wanneer is dat een goede stap?

Bij bekkenbodemklachten kun je in Nederland terecht bij een bekkenfysiotherapeut. Een verwijzing van de huisarts is niet nodig: je kunt zelf een afspraak maken (directe toegankelijkheid). Bij urineverlies vergoedt de basisverzekering 9 behandelingen bekkenfysiotherapie; het eigen risico telt wel mee. Kijk voor andere klachten in je aanvullende polis. De therapeut kijkt hoe je spieren werken, leert je de oefening goed uit te voeren en maakt een schema dat bij je past. Dat is vooral prettig als je twijfelt of je de spieren wel goed aanspant.

Een rustig oefenschema voor de eerste weken

Het tempo is persoonlijk. Voel je pijn of lukt het niet? Laat het dan zien aan een therapeut. Beginnen de klachten na een blaasontsteking of in de overgang? Lees dan ook onze gidsen over de symptomen van een blaasontsteking en de overgang en de blaas.

Overactieve blaas of blaasontsteking?

De klachten lijken op elkaar, maar een blaasontsteking geeft meestal ook een brandend gevoel en soms troebele urine. Twijfel je? Laat dan een urinetest doen. Wat je dagelijks kunt doen voor een prettige blaas lees je ook in het artikel over voeding.

Een praktisch hulpmiddel is het plasdagboek op papier of in je telefoon. Noteer minstens drie dagen de tijd, de hoeveelheid en of de aandrang plotseling kwam. Neem het mee naar je afspraak: huisarts en bekkenfysiotherapeut kunnen er direct mee aan de slag, en jij ziet zelf wat je blaas doet in plaats van alleen een gevoel te hebben.

Praktisch: werk, reizen en de nacht

Op het werk: plan je toiletbezoek vóór een vergadering in plaats van er midden in te moeten wegglippen. Een flesje water op je bureau helpt je gelijkmatig te drinken.

Onderweg: weet je dat het niet makkelijk is om een toilet te vinden? Ga vlak voor vertrek nog even en neem eventueel een reserveslipje mee. Zekerheid geeft rust, en rust helpt de blaas.

’s Nachts: drink in de laatste twee uur voor het slapengaan minder en ga vlak voordat je naar bed gaat nog even naar de wc. Heb je meer dan twee keer per nacht aandrang? Bespreek dat met je huisarts.

Een vaste dagelijkse routine

Veel vrouwen vinden het fijn om hun gewoontes aan te vullen met een vaste routine voor de urinewegen. Cystobact is zo’n supplement: capsules met D-mannose, cranberry, aardbeiboomblad en bioflavonoïden, 2 voor de lunch en 1 voor het avondeten. Het is een aanvulling op blaastraining, geen vervanging.

Veelgestelde vragen